ئۇيغۇر مەدەنىيىتى

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (8)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق يۈسۈپ خاس ھاجىپ يۇقىرىقى ئۇلۇغ بايقىشى بىلەن قانائەت قىلمايدۇ. ئۇ ئۆز دەۋرىدىكى مەنىۋى ئىللەتلەرنى داۋالاشنىڭ ئۇلۇغ مۇتەخەسسىسى بولۇش سۈپىتى بىلەن خەلق ئارىسىدا ئەۋج قىلىشقا يۈز تۇتقان مەنىۋى…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (7)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق يۇقىرىقى خىتابلار قاراخانىيلار دەۋرىدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ سىياسىي ۋە مەدەنىيەت جەھەتتە قانچىلىك مۇھىم ئورۇن تۇتقانلىقىنى پاكىت تەلەپ قىلمىغۇدەك دەرىجىدە يورۇتۇپ بەرگەن. 2. ئۇيغۇرلار يۈكسەك مەدەنىيەتكە ئىگە قەدىمىي مىللەت ئىدى…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (6)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق دوستلۇق ۋە ۋاپادارلىقنىڭ خاسىيىتى توغرىسىدا بىر ھېكايە شۇنداق بىر مەشھۇر ۋەقە باركى، چىڭگىزخان بىلەن خارەزمشاھ ئاداۋەتلىشىپ جەڭ مەيدانلىرىنى تۈزگەندە ئالەم شۇ دەرىجىدە بۇزۇلدىكى، ئۇنى شەرھلەپ بولۇش مۇمكىن…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (5)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق ئەپسۇسكى بىز ئۆز دەۋرىدە نۇرغۇن ئادەملىرىمىزدىن ئايرىلىپ قالدۇق. ئابدۇقادىر داموللامنى ئۆز قولىمىز بىلەن قەتلى قىلدۇق. ئابدۇخالىق ئۇيغۇرنى، ل.مۇتەللىپنى ۋە باشقا نۇرغۇن ئوغلانلارنى ئۆز قولىمىز بىلەن تۇتۇپ بەردۇق….

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (4)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق ھازىرقى رېئال مۇناسىۋەتلەر تۈرىدىن شۇنىسى ناھايىتى روشەنكى، خۇددى يۈسۈپ خاس ھاجىپ ئېيتقاندەك، ھەقىقىي ئىنسانىي دوستلۇقنىڭ ئورنىنى پۇل، مەنپەئەت تەمەسىدىن ئىبارەت ساختا دوستلۇق قەسىمى ئىگىلىدى. «يېغا (ياغى) ياندىن…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (3)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق ھەرقانداق بىر ئادەم بۇ دۇنيادا ئەل بىلەن بىرگە ياشايدۇ، ئەل بىلەن بىرگە تۇغۇلىدۇ، ئەل بىلەن بىرگە ئۆلىدۇ؛ ئەل بىلەن بىرگە يىغلايدۇ. ھەربىر ئادەمنىڭ تەقدىرى ئەلنىڭ تەقدىرى بىلەن…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (2)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق ھازىر بىزنىڭ ئالدىمىزدا ناھايىتى نازۇك بىر تاللاش تۇرۇپتۇ. تارىخنىڭ بۇ ئاچىلىدا بىر قەدەمنى خاتا باسساق تارىخ چاقى مىجىپ يانچىيدۇ. بىلىش كېرەككى، ئىنسانىيەت دۇنياسىنىڭ مۇنداق ئىككى ئالاھىدىلىكى بار:…

مەدەنىيلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟ (1)

يارمۇھەممەت تاھىر تۇغلۇق توغرىسىنى ئېيتقاندا، ھەممىمىز كۆز ئالدىمىزىكى رېئاللىقتا بىر سەپتە، بىر خىل مۇھىتتا ياشاۋاتىمىز. كۆز ئالدىمىزدىكى ھايات مەنزىرىسى نەزىرىمىزدىن يىراق ئەمەس. بىراق بۇ ئەمەلىيەتكە بەزىلەر دىققەت قىلغان، بەزىلەر تازا…

ئۇيغۇرلارنىڭ ھۈنەر – كەسىپ ئادەتلىرىدىن

ئۇيغۇرلاردا ناھايىتى ئۇزۇن زامانلاردىن بۇيان ، يېڭى تۇغۇلغان بوۋاق بالىلار ئۈچۈن مەخسۇس لايىھلەپ ياسالغان ئالاھىدە بىر « كارۋات » بولۇپ ، ئۇ بۆشۈك دەپ ئاتىلىدۇ . بۆشۈك قەدىمدىن باشلاپ ئۇيغۇر…

12 ئاينىڭ ئۇيغۇرچە ئاتىلىشىنى بىلىۋىلىڭ

1-ئاي: قەھرىتان

ئۇيغۇر دوكتۇر ئەسئەت سۇلايمان

ئەسەت سۇلايمان 1969-يىلى قۇمۇلدا تۇغۇلغان. 1986-يىلى قۇمۇل شەھەرلىك راھەتباغ ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ، شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئەدەبىيات فاكۇلتېتىغا قوبۇل قىلىنغان. 1991-يىلى ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن كېيىن، يەنە شۇ فاكۇلتېتنىڭ ماگىستېر ئاسپىرانتلىقىغا قوبۇل قىلىنغان. 1994-يىلى…

ئۇيغۇر يازغۇچىلىرى ۋە تەبىئىي پەن

ئەركىن ئەمەت «فانتازىيە» گرېكچە ئاتالغۇ بولۇپ، ئانا تىلدا «پەرەز قىلىش»، «تەسەۋۋۇر قىلىش» دېگەندەك مەنىلەرنى بېرىدىكەن. ئەدەبىيات تارىخى نۇقتىسىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا، خىيال، تەسەۋۋۇردىن ئىبارەت فانتازىيىلىك ئامىللارنى ئىچكى ئېنېرگىيە مەنبەسى قىلغان، مول…