نىلقا قوزغىلىڭى – ئۈچ ۋىلايەت ئىنقىلابىنىڭ رەسمىي پارتىلغانلىقى

نىلقا-تەڭرىتېغىنىڭ قۇچىقىغا جايلاشقان بولۇپ ،ئۇنىڭ شىمالىدا پولۇكنۇ تېغى بار شەرقىدەئاۋرال تېغى ئوتتۇرىدا قاش دەرياسى شەرىقتىن-غەرىپكە قاراپ ئېقىپ ئىلى دەرياسىغاقوشۇلىدۇ ، ،ئوتتۇرسىدا شىمال تەرەپتە ئاچال تاغ ئېغىزىدىن ئۆتۈپ جىڭ ناھىيىسىگە بارغىلى…

تۇرپاندىن تېپىلغان قەدىمكى ئۇيغۇرچە ھۆججەت تۈركىيە كۈتۈپخانىلىرىغا قانداق كېلىپ قالغان؟

ئوسمان فىكرى سەرتكايا تۈركىيىدىكى بىرقانچە كۈتۈپخانىدا ئىسلامىيەت دەۋرىدە قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى بىلەن يېزىلغان ھۆججەتلەر ۋە بەزى ئۆرنەكلەر ساقلىنۋاتىدۇ. ئىسلامىيەت دەۋرىدە يېزىلغان بۇ ھۆججەتلەرنىڭ تىلى قەدىمكى ئۇيغۇرچە ئەمەس، بەلكى شەرق تۈركچىسى…

ئوتتۇرا ئەسىردە قەشقەر مەركەز قىلىنغان ئۇيغۇر مائارىپى

ئۇيغۇر كلاسسىك مائارىپى ئۇرخۇن، شامان ۋە مانى دەۋرى (552 – 844 – يىللار)، ئىدىقۇت مائارىپى دەۋرى (850 – 1250 – يىللار) ۋە بۇددىزم مائارىپى دەۋرى (75 – 992 – يىللار)…

ئوتتۇرا ئاسىيا ۋە ئۇيغۇرلاردا ئىسلامىيەت

ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىن ئىسلامىيەت ھەققىدىكى كۆپ ئەسەرلىك ئىلمىي تەتقىقات نەتىجىلىرىنىڭ ئاقىلانە يەكۈنلىرى ئىسلامىيەت ھادىسىسىنىڭ ئەينى يىللاردىكى نۇقۇل دىنىي ـ ئىسلاھاتچىلىق ھەرىكىتى،ياكى نوقۇل ئىسلامىيەت ئىلاھىيەتچىلىكى ئېتىقادى كاتېگورىيلىرى بىلەن چەكلىنىپ قالمايدىغان تېخىمۇ كەڭ…

توخۇلا دېگەن يۇرت نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە

19-ئەسىرنىڭ كىيىنكى يېرىمى ۋە 20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا سىۋىن ھېدىن ( 1865-1951 ) ، سىتەيىن ( 1862-1930 ) ۋە پائول پىللىئوت ( 1945-1978 ) قاتارلىقلار ئىلگىرى ۋە ئاخىر تارىم ۋە جۇڭغار ۋادىلىرىدا…

قەدىمقى شەھەر لاپچۇق

لاپچۇق ئۇزۇن تارىخقا ئىگە قەدىمى شەھەرلەرنىڭ بىرى. ئۇ قۇمۇل شەھىرىنىڭ 60 كىلومېتىر غەربىي جەنۇبىدىكى يارلىقلار ئارىسىغا جايلاشقان. ئالتۇزاق دېھقانچىلىق مەيدانىنىڭ بۈگۈر كەنتى ئىلى كۆل ئىشلەپچىقىرىش ئەترىتىنىڭ شەرقىي شىمالىدىكى تايزاڭ بۇلاقلىرىدىن…

لوپنۇرلۇقلارنىڭ تويىدىكى « بېيىت ئېيتىشىش » ۋە «نەرسە ئوغۇرلاش»

لوپنۇر بىر سېھىرلىك زىمىن. ئارخىئولوگىيىلىك پاكىتلارغا ئاساسلانغاندا بۇنىڭدىن نەچچە مىڭ يىللار ئىلگىرىدىكى دەۋىرلەردىلا بۇ رايونىدا كىشىلەر پائالىيەت ئېلىپ بېرىپ، پارلاق مەدەنىيەتلەرنى ياراتقان بولۇپ، رايونىمىزدىكى تارىخى ئۇزۇن جايلارنىڭ بىرى ھېسابلىنىلىدۇ. 1979-…

قاراماي شەھىرى

قاراماي شەھىرى ئومۇمىي ئەھۋالى : قاراماي شەھىرى جۇڭغار ئويمانلىقىنىڭ غەربىي شىمال قىسمىغا جايلاشقان ، ئەتراپى تارباغاتاي ۋىلايىتى بىلەن ، ئوتتۇرا ۋە جەنۇبىي قىسمى كۈيتۈن شەھىرى بىلەن تۇتىشىدۇ ، قاراماي شەھىرىگە…

تارباغاتاي ۋىلايىتى

رايوننىڭ ئۇمۇمى ئەھۋالى: تارباغاتاي ۋىلايىتى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونىنىڭ غەربى شىمالىغا جايلاشقان، جۇڭغار ئويمانلىقىنىڭ غەربى شىمال بەلۋىغى ۋە غەربى قىسىم تاغلىق رايوننى كىسىپ ئۆتىدۇ. شەرقىي جەنۇبى شىخەنزە شەھىرى، سانجى خۇيزۇ…

خوتەن ۋىلايىتى

خوتەن ۋىلايىتىنىڭ ئۇمۇمى ئەھۋالى: خوتەن ۋىلايىتى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونىنىڭ جەنۇىي قىسمىغا جايلاشقان بۇلۇپ تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي جەنۇبى قىسمىدا، شەرقى بايىنغۇلىن مۇڭغۇل ئاپتۇنۇم ئوبلاستى بىلەن، جەنۇبى شىزاڭ ئاپتۇنۇم رايونى بىلەن،…

قەشقەر ۋىلايىتى

قەشقەر ۋىلايىتىنىڭ ئۇمۇمى ئەھۋالى:قەشقەر ۋىلايىتى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايوننىڭ غەربى جەنۇبىغا جايلاشقان. شەرقى تەرپى خوتەن ۋىلايىتى بىلەن چىگىرلىنىدۇ. غەربى شىمالى قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتۇنۇم ئوبلاستى بىلەن، شەرقىي شىمالىي ئاقسۇ ۋىلايىتى بىلەن…

قەدىمقى يۇرت ۋە قەدىمقى خەلق

تۇرسۇن ياسىن قەدىمقى ۋادا -ئىلى ۋادىسى ئۆزىنىڭ تالاي زور ۋەقەلەرنى بېشىدىن كەچۈرگەن تارىخىي جايلىرى ۋە بۇ زور ۋەقەلەرنىڭ جانلىق شاھىدى بولغان مول مەدىنىي مىراسلىلىرى بىلەن مەملىكىتىمىزنىڭ ئىچى -سىرتىدىكى تارىخچىلارغا مەشھۇردۇر.بۇ…